Khi bắt đầu một công trình, nhiều chủ đầu tư (CĐT) thường chỉ quan tâm đến diện tích đất mà quên mất yếu tố chỉ giới đường đỏ trong quy hoạch đô thị. Trên thực tế, chỉ giới đường đỏ không chỉ xác định ranh giới mảnh đất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích được phép xây, mật độ và cả việc cấp phép. Hãy cùng 618 Architects tìm hiểu rõ hơn về các khái niệm pháp lý và mức độ ảnh hưởng của chỉ giới đường đỏ đến diện tích xây dựng nhé!
1. Phân biệt chỉ giới đường đỏ với một số khái niệm dễ gây nhầm lẫn
1.1. Phân biệt chỉ giới đường đỏ với chỉ giới xây dựng
Theo QCXDVN 01:2021/BXD, chỉ giới đường đỏ là đường ranh giới được xác định trên bản đồ quy hoạch và thực địa để phân định ranh giới giữa phần đất được xây dựng công trình và phần đất được dành cho đường giao thông hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng khác.
Chỉ giới xây dựng là đường giới hạn cho phép xây dựng công trình chính trên thửa đất. Công trình không được phép xây dựng quá đường này.
Khoảng cách giữa hai chỉ giới chính là khoảng lùi - khoảng không gian bắt buộc phải để trống. Khi chỉ giới xây dựng trùng với chỉ giới đường đỏ, được xây sát mép; ngược lại, thì phải lùi vào trong.
>>> Xem chi tiết: Cách xác định chỉ giới xây dựng chuẩn khi thiết kế
Chỉ giới đường đỏ với mốc lộ giới
Mốc lộ giới là một cột mốc vật lý được cắm ngoài thực địa để đánh dấu và xác định chính xác vị trí của chỉ giới đường đỏ.
Nói cách khác:
-
Chỉ giới đường đỏ: thể hiện trên bản đồ quy hoạch
-
Mốc lộ giới: dấu mốc xác định vị trí đó ngoài thực địa
Các cột mốc này là cơ sở để cơ quan nhà nước quản lý và CĐT xác định ranh giới đất của mình trên thực tế.
2. Chỉ giới đường đỏ ảnh hưởng như thế nào đến diện tích xây dựng?
Trên thực tế, chỉ giới đường đỏ ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích xây dựng của công trình. Nếu lô đất nằm trong khu vực có quy hoạch mở rộng đường, phần diện tích nằm trong chỉ giới này sẽ không được phép xây dựng.
Giới hạn phạm vi xây dựng
Phần đất nằm trong chỉ giới đường đỏ được xác định là đất dành cho hạ tầng giao thông nên không được xây dựng công trình kiên cố.
Điều này đồng nghĩa với việc:
-
Diện tích xây dựng thực tế chỉ được tính từ chỉ giới đường đỏ trở vào trong lô đất.
-
Phần đất nằm trong chỉ giới không được xây dựng hoặc phải chừa lại.
Ví dụ thực tế: Một lô đất có diện tích 100m² nhưng 10m² nằm trong chỉ giới đường đỏ, diện tích xây dựng thực tế chỉ còn 90m².
Quy định về khoảng lùi
Trong nhiều tuyến đường đô thị, quy hoạch yêu cầu nhà ở phải lùi vào so với chỉ giới đường đỏ để tạo không gian thông thoáng cho đô thị. Khoảng cách này gọi là khoảng lùi xây dựng.
Theo QĐ 07/2026/QĐ-UBND (sửa đổi QĐ 63/2023) của thành phố Đà Nẵng, khoảng lùi tối thiểu của các công trình được quy định như sau:
Ảnh hưởng mật độ xây dựng
Mật độ xây dựng là tỷ lệ diện tích đất được phép xây dựng công trình (tính theo mặt bằng) trên tổng diện tích lô đất.
Khi một phần đất nằm trong chỉ giới đường đỏ, mật độ xây dựng chỉ tính trên phần đất còn lại sau khi trừ đất nằm trong chỉ giới đường đỏ.
>>> Tìm hiểu về: Mật độ xây dựng và cách tính theo quy định mới nhất
Giả sử một lô đất sau:
-
Diện tích lô đất theo sổ đỏ: 120m²
-
Phần đất nằm trong chỉ giới đường đỏ: 20m²
-
Diện tích đất còn lại được phép xây dựng: 100m²
Nếu mật độ xây dựng tối đa là 80%, thì:
-
Diện tích xây dựng tối đa = 100 m² × 80%
-
Diện tích được phép xây = 80 m²
Như vậy, dù diện tích sổ đỏ là 120 m², nhưng do vướng chỉ giới đường đỏ, diện tích xây dựng thực tế của ngôi nhà chỉ còn 80 m².
Ảnh hưởng đến cấp giấy phép xây dựng
Khi xin phép xây dựng, cơ quan chức năng sẽ dựa vào chỉ giới đường đỏ để xác định tính hợp lệ. Nếu bản vẽ thiết kế vượt qua chỉ giới đường đỏ, hồ sơ sẽ không được cấp phép hoặc phải điều chỉnh lại thiết kế.
3. Những công trình nào được phép nhô ra ngoài chỉ giới đường đỏ?
Phần nhà được phép nhô quá chỉ giới đường đỏ trong trường hợp chỉ giới xây dựng trùng với chỉ giới đường đỏ.
Khoảng không mặt vỉa hè lên tới độ cao 3,5m:
-
Đường ống đứng thoát nước mưa: được phép vượt qua đường đỏ không quá 0,2m và phải đảm bảo mỹ quan
-
Từ độ cao 1m (tính từ mặt vỉa hè) trở lên, các bậu cửa, gờ chỉ, bộ phận trang trí được phép vượt đường đỏ không quá 0,2m.
Trong khoảng không từ độ cao 3,5m (so với mặt vỉa hè) trở lên:
-
Kết cấu cố định (ban công, mái đua, ô văng): Được phép nhô ra nhưng phải tuân thủ độ vươn tối đa tùy thuộc vào chiều rộng lộ giới nhỏ hơn chiều rộng vỉa hè ít nhất 1m và phải đảm bảo các quy định về an toàn lưới điện.
-
Vị trí độ cao và độ vươn ra cụ thể của ban công phải thống nhất hoặc tạo được nhịp điệu trong hình thức công trình kiến trúc.
>>> Không thể bỏ qua: Các nguyên tắc khi thiết kế vỉa hè xây dựng đô thị
Phần ngầm dưới mặt đất
Mọi bộ phận ngầm dưới mặt đất của ngôi nhà đều không được vượt quá chỉ giới đường đỏ.
4. 618 Architects - Đơn vị tư vấn thiết kế giúp tối ưu diện tích xây dựng
Trong nhiều trường hợp, việc hiểu sai chỉ giới đường đỏ khiến CĐT thiết kế nhà vượt quy hoạch, dẫn đến phải điều chỉnh bản vẽ hoặc mất thêm thời gian xin phép. Với kinh nghiệm thực hiện nhiều dự án căn hộ và công trình cao tầng, 618 Architects luôn đảm bảo yếu tố pháp lý ngay từ giai đoạn đầu để đảm bảo phương án thiết kế phù hợp với pháp lý và tối ưu diện tích sử dụng.
Qua bài viết này, 618 Architects hy vọng mang đến góc nhìn rõ hơn về chỉ giới xây dựng và ảnh hưởng của nó đến diện tích xây dựng. Nếu bạn đang chuẩn bị xây dựng hoặc cần một đơn vị tư vấn, hãy liên hệ 618 Architects qua hotline 08 57777 618 để được đội ngũ kiến trúc sư hỗ trợ chi tiết.
Câu hỏi thường gặp:
Số tầng, chiều cao xây dựng nhà ở Đà Nẵng theo quy định mới là bao nhiêu?
Quyết định 07/2026/QĐ-UBND được ban hành thì Đà Nẵng siết chặt quản lý về xây dựng như thế nào?
(1).gif)

